Armut ve Elma Yetiştiriciliğinde Önemli Zararlılar: Armut Psillidi (Cacopsylla pyri) ve Elma İçkurdu (Cydia pomonella)
Armut ve elma bahçelerinde yüksek verim ve kaliteli ürün elde etmek, yalnızca gübreleme ve sulama ile sağlanmaz. Zararlı böceklerin doğru tanınması ve zamanında kontrolü, başarılı bir üretimin temel taşlarından biridir. Özellikle armut psillidi ve elma içkurdu, fark edilmediğinde kısa sürede ciddi ekonomik kayıplara yol açabilen iki önemli zararlıdır.
Armut Psillidi (Cacopsylla pyri) Yaşam Döngüsü
Armut psillidi (Cacopsylla pyri) yılın soğuk dönemlerini ergin halde geçirir. Kış aylarında ağaç kabuklarının çatlakları, tomurcuk çevreleri ve bahçe içindeki bitki artıkları onlar için doğal saklanma alanlarıdır. İlkbaharda sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte aktif hale geçen erginler, genç sürgünlere ve tomurcuklara yumurta bırakmaya başlar.
Yumurtalardan çıkan nimfler çoğunlukla yaprakların alt yüzeyinde beslenir. Gelişimlerini birkaç evrede tamamlayan nimfler kısa sürede ergin hale gelir. Ilıman iklim koşullarında bu döngü sezonda birkaç kez tekrar edebilir. Bu hızlı çoğalma kapasitesi, armut psillidini kontrol edilmesi zor bir zararlı haline getirir.
Armut Psillidi (Cacopsylla pyri) Zararları
Armut psillidi (Cacopsylla pyri) bitkinin özsuyunu emerek beslenir. Bu beslenme şekli, bitkinin fizyolojik dengesini bozar. Yapraklarda sararma, kıvrılma ve erken dökülme sıkça görülür. Genç sürgünler yeterince gelişemez, ağaç genel olarak zayıflar.
Zararlının salgıladığı yapışkan madde, yaprak ve meyve yüzeyini kaplar. Bu ortamda gelişen siyah renkli mantarımsı tabaka fotosentezi engeller. Meyvelerde şekil bozuklukları, renk kayıpları ve pazar değerinde düşüş meydana gelir. Yoğun bulaşmalarda yalnızca mevcut sezon değil, bir sonraki yılın ürün potansiyeli de olumsuz etkilenir.
Armut Psillidi (Cacopsylla pyri) ile Mücadele Yöntemleri
Armut psillidi (Cacopsylla pyri) ile mücadelede temel hedef, popülasyonu erken dönemde baskı altına almaktır. Bunun için öncelikle bahçede düzenli gözlem yapılmalıdır. Aşırı azotlu gübrelemeden kaçınmak, aşırı sürgün gelişimini sınırlayarak zararlının çoğalmasını zorlaştırır.
Bahçe temizliği büyük önem taşır. Budama artıkları ve yere dökülen yapraklar bahçede bırakılmamalıdır. Ergin yoğunluğunun izlenmesi için yapışkan tuzaklar kullanılabilir. Kimyasal mücadele gerekiyorsa, nimf dönemine denk gelen doğru zamanda ve yalnızca ruhsatlı ürünlerle uygulama yapılmalıdır. Faydalı böceklerin korunması, uzun vadede doğal dengeyi destekler.
Elma İçkurdu (Cydia pomonella) Yaşam Döngüsü
Elma içkurdu (Cydia pomonella) ergin dönemde küçük, kelebek benzeri bir böcektir. İlkbahar sonu ve yaz aylarında aktif hale gelen dişiler, yumurtalarını yapraklara veya genç meyvelerin yüzeyine bırakır. Yumurtadan çıkan larvalar kısa süre içinde meyvenin kabuğunu delerek iç kısma girer.
Larva, meyvenin içinde çekirdeğe doğru ilerleyerek beslenir. Gelişimini tamamladıktan sonra meyveyi terk eder ve ağaç kabukları altında veya toprakta pupa dönemine geçer. Uygun iklim koşullarında yıl içinde iki ya da üç döl verebilir. Bu nedenle sezon boyunca takip edilmesi gereken bir zararlıdır.
Elma İçkurdu (Cydia pomonella) Zararları
Elma içkurdu (Cydia pomonella) zararı çoğunlukla meyvenin içinde gerçekleştiği için ilk aşamada fark edilmesi zor olabilir. Meyve yüzeyindeki küçük giriş delikleri ve bu deliklerin çevresindeki koyu renkli kalıntılar tipik belirtilerdir.
Meyvenin içinde açılan galeriler, çürümeyi hızlandırır. Hasarlı meyveler erken dönemde dökülebilir ya da hasat sonrası depolama sürecinde hızla bozulur. Bu durum hem pazarlanabilir ürün miktarını azaltır hem de kalite kaybına yol açar. Elma içkurdu, özellikle ihracata yönelik üretimde en kritik zararlılardan biridir.
Elma İçkurdu (Cydia pomonella) İle Mücadele Yöntemleri
Elma içkurdu (Cydia pomonella) ile başarılı mücadele, düzenli izleme ile başlar. Bahçede feromon tuzakları kullanılarak ergin çıkış zamanları takip edilir. Bu sayede mücadelenin doğru zamanlamayla yapılması sağlanır.
Dökülen ve kurtlu meyvelerin bahçeden toplanıp imha edilmesi larva kaynağını önemli ölçüde azaltır. Budama ile ağacın hava alması sağlanmalı ve meyveler arası temas mümkün olduğunca azaltılmalıdır. Kimyasal mücadele gerekiyorsa, larvaların meyveye giriş yapmadan hemen önce yapılan uygulamalar en yüksek etkiyi sağlar. Gereksiz ve geç uygulamalardan kaçınılmalıdır.
Armut psillidi (Cacopsylla pyri) ve elma içkurdu (Cydia pomonella) yalnızca görünen zararlarla değil, uzun vadeli verim kayıplarıyla da üreticiyi etkiler. Bu nedenle mücadele, rastgele değil planlı olmalıdır. Zararlının yaşam döngüsünü bilmek, müdahaleyi doğru zamanda yapmak ve entegre mücadele yöntemlerini benimsemek başarıyı getirir.
*Bitki koruma ürünlerini güvenli ve kurallara uygun şekilde kullanınız. Kullanmadan önce etiketi dikkatlice okuyarak talimatlara uyunuz. Tavsiye edilen ürünlerin dışında kullanılması kesinlikle yasaktır. Zehirlenme durumunda Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM)’in 114 numaralı telefonunu arayınız.