Bağda Turunçgil Unlubiti (Planococcus citri)
Bağ alanlarında verim ve kaliteyi tehdit eden önemli zararlılardan biri turunçgil unlubitleridir (Planococcus citri). Özellikle sıcak ve kuru iklim koşullarında hızla çoğalan bu zararlılar, asmada zayıflamaya, salkım kayıplarına ve hastalıkların yayılmasına neden olabilir. Turunçgil unlubitilerle mücadelede erken teşhis ve doğru yöntemlerin uygulanması, bağın sağlığını korumak açısından büyük önem taşır.
Turunçgil Unlubiti (Planococcus citri) Nedir?
Turunçgil unlubitleri (Planococcus citri) üzerleri beyazımsı, pamuksu bir tabakayla kaplı, yavaş hareket eden emici ağız yapısına sahip zararlılardır. Bağlarda genellikle sürgünler, yaprak sapları, boğumlar, kök boğazı ve salkımlar üzerinde görülürler. Vücutlarını kaplayan mumsu yapı nedeniyle dış etkenlere karşı dayanıklıdırlar.
Turunçgil unlubitleri (Planococcus citri) yalnızca bitki özsuyunu emerek değil; salgıladıkları tatlımsı maddeyle de dolaylı zarar oluşturur. Bu salgılar, fumajin (isli küf) gelişimini teşvik ederek fotosentezi olumsuz etkiler.
Bağda Oluşturduğu Zararlar
Turunçgil unlubitlerinin (Planococcus citri) neden olduğu zararlar zamanla artarak ciddi ekonomik kayıplara yol açabilir:
- Sürgün ve yapraklarda zayıflama
- Salkımlarda gelişme geriliği ve dane dökülmesi
- Tatlı salgılar üzerinde fumajin oluşumu
- Fotosentezin azalmasına bağlı verim kaybı
- Asmada genel direnç düşüşü
Yoğun bulaşmalarda üzüm kalitesi düşer, şıra verimi azalır ve hasat edilen ürün pazarlama değerini kaybedebilir.
Turunçgil Unlubitlerinin (Planococcus citri) Yaşam Döngüsü
Turunçgil unlubitlerinin (Planococcus citri) yaşam döngüsü iklim koşullarına bağlı olarak değişmekle birlikte bağ alanlarında genellikle birkaç döl verebilirler.
- Yumurta Dönemi
Dişi turunçgil unlubitleri yumurtalarını pamuksu salgılarının içine, kabuk altlarına veya yaprak saplarına bırakır. Yumurtalar dış etkenlerden korunmuş durumdadır. - Nimf (Larva) Dönemi
Yumurtadan çıkan nimfler küçük yapılıdır ve hızla beslenmeye başlar. Bu dönemde hareketlidirler ve bitkinin farklı kısımlarına yayılabilirler. - Ergin Dönem
Ergin bireyler daha az hareketlidir ve emgi yaparak beslenmeyi sürdürür. Uygun koşullarda kısa sürede yeni yumurtalar bırakarak popülasyonun hızla artmasına neden olurlar.
Turunçgil unlubitleri (Planococcus citri) kışı genellikle kabuk altlarında, kök boğazında veya toprak yüzeyinde geçirir. İlkbaharla birlikte tekrar aktif hale gelirler.
Bağda Turunçgil Unlubitleriyle (Planococcus citri) Mücadele Yöntemleri
Turunçgil unlubitleri (Planococcus citri) ile mücadelede entegre mücadele yaklaşımı büyük önem taşır. Tek yönlü uygulamalar genellikle yeterli olmaz.
Kültürel Mücadele
- Bağda düzenli budama yapılarak hava sirkülasyonunun artırılması
- Kabuk altlarında saklanan zararlılar için kabuk temizliği
- Aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılması
- Bulaşık bitki artıklarının bağdan uzaklaştırılması
Bu uygulamalar, zararlının barınma ve çoğalma alanlarını sınırlar.
Mekanik ve Fiziksel Önlemler
- Bulaşık sürgün ve salkımların erken dönemde budanarak imha edilmesi
- Düzenli bağ kontrolleri ile popülasyonun yakından izlenmesi
Erken müdahale, yoğun kimyasal kullanım ihtiyacını azaltır.
Biyolojik Mücadele
Turunçgil unlubitilerinin (Planococcus citri) doğal düşmanları olan faydalı böcekler, popülasyonun baskılanmasında önemli rol oynar. Bu nedenle faydalı canlılara zarar verebilecek uygulamalardan kaçınılmalı ve doğal denge korunmalıdır.
Kimyasal Mücadele
- Kimyasal mücadeleye geçmeden önce bulaşıklık düzeyi mutlaka değerlendirilmelidir
- Uygulamalar, özellikle nimf döneminde daha etkilidir
- Ruhsatlı bitki koruma ürünleri tercih edilmeli ve etiket talimatlarına uyulmalıdır
- Direnç gelişimini önlemek için aynı etken madde arka arkaya kullanılmamalıdır
İlaçlamalarda bitkinin gizli bölgelerine (boğum araları, kabuk altları) ulaşacak şekilde uygulama yapılması önemlidir.
*Bitki koruma ürünlerini güvenli ve kurallara uygun şekilde kullanınız. Kullanmadan önce etiketi dikkatlice okuyarak talimatlara uyunuz. Tavsiye edilen ürünlerin dışında kullanılması kesinlikle yasaktır. Zehirlenme durumunda Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM)’in 114 numaralı telefonunu arayınız.